To,
że warto czytać dziecku od najmłodszych lat wie każdy rodzic.
Już
roczne dziecko interesuje się małymi książeczkami i lubi słuchać
krótkich opowieści. Kilkulatek z zainteresowaniem posłucha
dłuższej bajki.
Po
co czytać?
Z
całą pewnością jest wiele zalet.
Głośne
czytanie sprawia, że w mózgu dziecka powstają miliony połączeń
neuronowych stymulujących jego pracę i wpływających korzystnie na
rozwój inteligencji.
Czytanie
ćwiczy uwagę, pamięć oraz rozwija myślenie. Świat
rzeczywistości literackiej aktywizuje psychikę dziecka, skłania je
do samodzielnego, autentycznego przeżywania. To otwiera drogę do
rozwoju umysłowego, pomaga wyrażać własne myśli, uczucia czy
doznania.
Czytanie jest dla umysłu tym czym gimnastyka dla ciała
Niebagatelną
wartość ma sam sposób czytania. Ważne, by stał się zajęciem
interesującym, takim dla którego warto poświęcić czas. Dużą
rolę odgrywa tu odpowiednia intonacja, interpretacja znaków
przestankowych itp. To wszystko wpływa na kształcenie wrażliwości
emocjonalnej dziecka. Od niej zależy, czy w przyszłości
będzie potrafiło szanować uczucia innych, współczuć, a nawet
kochać. Czytanie uczy więc wyrażania i nazywania uczuć. Zaspokaja
nie tylko ciekawość poznawczą, ale również, a może przede
wszystkim potrzeby emocjonalne. Z jednej strony jest rozrywką, z
drugiej ważnym elementem wychowania.
Kiedy
zacząć czytać dziecku?
Książka
powinna być dobrana zgodnie z wiekiem, czyli możliwościami
intelektualnymi i psychicznymi.
Warto
już od pierwszych dni jego życia. Już wtedy uczy się ono języka.
Przy tym skojarzy czytanie z przyjemnością oraz poczuciem
bezpieczeństwa. Książeczka powinna być ładnie ilustrowana, bo
kształty i barwy są dla małego dziecka tak samo ważne jak słowa.
W ten sposób rozbudza się miłość do książki: stopniowo, ale
systematycznie, poprzez codzienny rytuał głośnego czytania. Ten
czas nie może kojarzyć się z przymusem, ale powinien stać się
chwilą wspólnego przeżywania uczuć, odkrywania ciekawych tajemnic
świata i ludzi. Powinien być porą, której dziecko nie może się
doczekać.
Głośne
czytanie rozwija zasób słownictwa, kształci rozumienie
poszczególnych zdań, w finale całego tekstu. Przy tym kształtuje
nawyk czytania, a w przyszłości ułatwi naukę. Starsze
dziecko potrafi już ocenić postępowanie bohatera w odniesieniu
do tzw. kategorii moralnych. Mówi np. „ten bohater podoba mi się,
ponieważ jest odważny i dobry” lub „nie lubię go, dlatego że
postąpił źle”. Przy tym potrafi uzasadnić własną ocenę. Jest
to dobry przykład tego, że czytanie uczy wyciągania wniosków. W
ten sposób kształci myślenie.
Dzięki
książce możliwe jest poznawanie rzeczywistości, zdobywanie wiedzy
o współczesnym świecie oraz o przeszłości, historii. Treść
czytanych dziecku tekstów oddziałuje na kształtowanie się jego
poglądów, a nawet sposobów postępowania. „Chcę być taki, jak
ten bohater” – takie słowa często można usłyszeć z ust
dziecka. Ten przykład świadczy o ogromnym oddziaływaniu książki
na kształtującą się osobowość.
Głośne
czytanie rozwija zainteresowania, pamięć oraz wyobraźnię.
Zwłaszcza ta ostatnia decyduje o tym, iż dziecko staje się
człowiekiem „o bogatym wnętrzu”. Dobrym pomysłem służącym
ćwiczeniu wyobraźni jest prośba o dokończenie historii, losów
ulubionego bohatera.
I
jeszcze jedno wydaje się ważne, zwłaszcza we współczesnym
świecie. Dzięki czytaniu cała rodzina może wspólnie spędzić
czas, z korzyścią dla wszystkich. W ten sposób umacnia się
więź między rodzicami a dzieckiem. W głośnym czytaniu chodzi tak
naprawdę o to, aby poświęcić małemu człowiekowi swój czas,
uwagę, a przy tym miłość.
W
końcu czytanie jest też alternatywą dla oglądania telewizji, w
której tak wiele jest przemocy i agresji.
Jak wiele zalet ma czytanie nie sposób powiedzieć. Jedno jest pewne: dzieci, którym czytano, same na pewno chętnie sięgną po książkę.
Zalety
głośnego czytania:
- Buduje mocną więź między dorosłym i dzieckiem.
- Tworzy skojarzenie czytania z przyjemnością i poczuciem bezpieczeństwa.
- Stymuluje rozwój mózgu.
- Przynosi ogromną wiedzę ogólną; rozbudowuje słownictwo.
- Uczy myślenia, pomaga w zrozumieniu ludzi, świata i siebie.
- Daje kontakt z bogactwem doświadczeń niemożliwych do zdobycia samemu.
- Rozbudza zainteresowania, rozwija wyobraźnię.
- Stymuluje rozwój emocjonalny, rozwija wrażliwość i empatię.
- Uczy wartości moralnych, wpływa na zmianę negatywnych postaw na pozytywne.
- Buduje samo uznanie – dziecko czuje się ważne, kochane i coraz bardziej kompetentne.
- Ułatwia samodzielne czytanie, daje podwaliny pod sukces w mówieniu i pisaniu.
- Chroni przed uzależnieniem od telewizji i absorbowaniem z niej antywartości.
- Uczy nieagresywnych sposobów rozwiązywania problemów i konfliktów.
- Kształtuje nawyk czytania na całe życie.
opracowała:
Elżbieta Mikołajewicz